1.FTP Nedir?
FTP (File Transfer Protocol) Internete bağlı bir bilgisayardan diğerine
(her iki yönde de) dosya aktarımı yapmak için geliştirilen bir internet
protokolü ve bu işi yapan uygulama programlarına verilen genel addır.
İlk geliştirilen internet protokollerinden biridir. FTP protokolü ile
bir başka bilgisayardan bir başka bilgisayara dosya aktarımı
yapılırken, o bilgisayar ile etkileşimli-aynı anda (on-line) bağlantı
kurulur ve protokol ile sağlanan bir dizi komutlar yardımıyla iki
bilgisayar arasında dosya alma/gönderme işlemleri yapılır.
2. FTP yapmak ta ne demek? FTP yapmak için nelere ihtiyacım var?
FTP yapmak, bir bilgisayara FTP protokolü ile bağlanmak eylemini
anlatan yarı Türkçe yarı İngilizce bir deyimdir. FTP yapmak için,
* bağlanacağımız bilgisayarın internet adresi (nümerik ya da sembolik formatta)
* bağanacağımız bilgisayarda dosyalarına ulaşmak istediğimiz hesapla ilgili kullanıcı numarası ve varsa şifresi
* Internet erişimi olan, üzerinde FTP yazılımı bulunan bir bilgisayar
* bağlanacağımız bilgisayarda, FTP protokol komutlarını yorumlayacak
çalışır durumda bir FTP Servis programı (FTP Sitesi) gereklidir.
3. FTP nasıl yapılır? Temel FTP komutları nelerdir?
Genel kullanım : ftp <ftp yapılacak makinanın adresi>
şeklindedir. Bundan sonra, ilgili bilgisayara bağlanıldığında,
kullanıcı numarası ve parola (password) sorulur. Daha sonra da, o
kullanıcının makinasına baglanılmış olur. Bu şekilde, etkileşimli bir
ortamda, (genellikle ftp> ile gösterilir) bazı komutlar verilerek
iki makina arasında dosya işlemleri, ayrıca bağlanılan makinada bazı
temel dosya/disk işlemleri (dizin açma, dosya silme vb) yapılabilir.
Bazı temel FTP komutları ve kısa tanımları aşağıda listelenmiştir.
Standart FTP komutları :
cd : Dizin değiştirme (cd ) (cd .. : bulunulan dizinden bir öndekine geçme)
pwd : Bulunulan dizinin ismini verir
dir : Bulunulan dizindeki dosyaları listeleme
ls : Bulunulan dizindeki dosyaları kisa olarak listeleme (Örnek
kullanımlar : ls -lr : ayrıntılı, tersten alfabetik listeleme; ls -lr
|more : sayfa sayfa listeleme (dizin içinde cok fazla sayıda dosya
varsa bu kullanım oldukça yararlıdır))
get : Dosya alma (get (). ( seçimliktir, kullanılmayabilir. Bu durumda dosya_adı aynen kullanılacaktır.
put : Dosya gönderme (put ()
mget : Birden fazla dosya almak istendiğinde kullanılır. Örnek kullanımlar: mget *.zip, mget a*.* vb..
mput : Birden fazla dosya göndermek istendiğinde kullanılır.
ascii : Dosya aktarımlarında aktarım modu olarak ASCII kullanılacağını belirtme.
binary: Dosya aktarımlarında aktarım modu olarak BINARY kullanılacağını
belirtme. Arşiv dosyaları (zip, arj, z, zoo, hqx vb), calıştırılabilir
programlar (.exe, .com), resim formatlı programlar (gif, jpeg vb) FTP
ile alınmadan/ya da gönderilmeden önce mutlaka bu komut verilmelidir.
delete: FTP yapılan yerde bir dosyayı silme (delete , eğer yetkiniz
varsa kullanabileceğiniz bir komuttur) mkdir : FTP yapilan yerde yeni
bir dizin oluşturma (mkdir , eğer yetkiniz varsa kullanabileceğiniz bir
komuttur)
rmdir : FTP yapılan yerde boş bir dizini silme (rmdir , eğer yetkiniz
varsa kullanabileceğiniz bir komuttur) help : Kullanılabilecek komutlar
ile ilgili bir yardım ekranı çıkarır.
lcd : FTP ortamından çıkmadan, kendi makinanızda dizin değiştirmenizi olanaklı kılar.
close : FTP ortamından çıkmadan, sadece ilgili bağlantıyı kapatmak için kullanılır.
quit : FTP ortamından çıkmak ve bağlantıyı kapatmak için kullanılır (bye komutu da aynı işi görür).
Bazı FTP merkezleri, tüm bir dizini sıkıştırarak gönderme kabiliyetine
sahiptir. Söz gelimi, linux isimli bir alt dizini, GET linux linux.zip
şeklinde sıkıştırılmış olarak alabiliriz. ANcak, bu özellik her FTP
merkezinde olmayabilir.
4. ANONYMOUS FTP nedir?
FTP işlemi sırasında, güvenlik olarak, bağlanacağımız makinadaki
kullanıcı numarası (User Name) ve parola (Password) bilgilerini
bilmemiz gerekir (Program, bunları bize sorar). Bağlanılan makina,
kişiye özel ve parolasını sadece bizim bildiğimiz bir makina
olabileceği gibi, herkese açık bir arşiv merkezi de olabilir. Böyle
merkezlere herkesin kolayca erişip dosya almasını sağlamak için tek tip
bir kullanıcı numarası tanımlanmıştır: anonymous ya da ftp Bu
merkezlere ftp yapıldığında kullanıcı ismi olarak anonymous (ya da ftp)
girildiğinde, bizden parola olarak KENDİ E-POSTA ADRESİMİZİ girmemiz
istenir. Parola yazılırken GÖRULMEZ. Bu sizi sakın şaşırtmasın !!!
Şifre olarak kesinlikle kullandığınız bilgisayarın şifresini GİRMEYİN!
Örnek olarak; ftp ftp.itu.edu.tr user ftp password
gokcol@sariyer.cc.itu.edu.tr (yazarken GÖRÜNMEZ) verilebilir. Burada,
şifre olarak e-mail adresinin girilmesi genellikle istatistiksel
amaçlar içindir. Web üzerinden yapılan anonymous FTP'lerde şifre
girilmesine gerek kalmaz.
5. Grafik Arabirimli FTP ne demektir?
Klasik anlamda FTP yaparken, klavye ile bir takım komutlar yazarız. Son
yıllarda geliştirilen bazı programlar kullanıcının bu komutları
vermesine gerek kalmadan grafik bir ara birim ile daha kolay FTP
yapmasına olanak tanırlar. FTP komutları ya pull-down/pop-up menülerden
alınır; ya da tek bir fare tıklatması ile değisik FTP komutları icra
edilir. Bu tip programlara bir örnek, PC/Windows altında çalışan, John
Junod'un geliştirdiği .'dir. ( .'dan alınabilir). Unix ortamında
xftp/oftp/mftp, ftptool gibi programlar vardir. Gopher ve Web içinden
yapacağınız FTP de bu tip FTP'lere benzer. WS_FTP (sürüm 4.10) için
klasik ekran düzeni görülmektedir. Sol taraftaki bilgiler yerel diske
ait, sağ taraftakiler ise bağlandığımız yere aittir. Kullanıcı, menü
sistemi yardımıyla dosya transferi ve bazı temel FTP operasyonlarını
gerçekleştirir.
Anlatım Alıntıdır.
