Eski mitolojinin en ünlü kahramanı. Yunanlılar «Herakles», Romalılar
«Herkül» derdi. Efsaneye göre Herkül tanrılar kralı Zeus (Jüpiter) ile
bir basit ölümlünün oğludur. Çok küçüklüğünden beri olağanüstü gücüyle
ve soğukkanlılığıyla çevresini şaşırtmıştır: henüz beşikteyken tanrıça
Hera'nın onu öldürmek için yanıbaşına bıraktığı iki yılanı elleriyle
boğmuştu.
Çeşitli serüvenlerden sonra Thebai kralının kızı Megara ile evlendi.
Ama günün birinde, bir çılgınlık nöbeti geçirerek karısını da,
çocuklarını da öldürdü. Bu cinayetinden dolayı tanrılar onu, on iki iş
(başarı) yapmağa mahkûm ettiler.
Herkül'ün Yaptığı İşler
Bir gürz ve bir yay ile efsane hayvanlarını yendi: Nemea vadisine
dehşet salan bir aslanı, dokuz tane zehirli yılan başı bulunan Lerne
hidrasını, tam bir yıl süreyle kovaladığı Keryneia geyiğini, Erymanthos
yabandomuzunu, Stymphalos Gölü'nün kuşları olan, tunç gagalı ve pençeli
kocaman kartalları, Minos'un Girit boğasını, köpek Kerberos'u öldürdü.
Augeias'ın kocaman ahırlarını temizlemek, tiran Diomedes'i öldürmek,
Amazon Hippolyte'in kemerini ele geçirmek, Hesperis'lerin bahçesindeki
altın elmaları toplamak, dev Geryon'un sürülerindeki öküzleri yakalamak
da hep ona düşen işlerdi. Yunanlılar ona daha birçok yiğitlikler
atfettiler: Kentauroslarla dövüşmüş, dev Atlas'ı kurtarmak için göğü
omuzlarında kaldırmış, Kalpe ve Abila dağlarını birbirinden ayırmıştır
(Herkül sütunları, Cebelitarık Boğazı'nı meydana getirir).
Ama ikinci karısı Deianeira Herkül'ün çapkınlıklarını kıskanarak ona,
zehirli bir iksire batırılmış elbise giydirdi; bu korkunç ıstıraptan
kurtulmak için de Herkül, kendini bir odun ateşinin alevleri arasına
fırlattı. Zeus onu Olympos Dağı'na aldı.
«Herkül gibi» deyiminden de anlaşıldığı gibi güçlülük simgesi olan
Herkül, çağlar boyunca ressamlara ve heykeltıraşlara konu olmuştur.
«Antaios'un Nefesini Kesen Herkül». Antonio del Pollaiolo'nun eseri.
Uffizi Müzesi, Floransa. Herkül, Antaios adlı bu devi üç kere altetmiş,
ama bu kanlı canavar toprağa değer değmez yeniden canlanmıştır. Bu
mucizeli gücün sırrını çözen Herkül, rakibinin ayaklarını yerden
keserek onu boğmayı akıl edecektir.
